Familiebedrijven

Familiebedrijven

Wat de oprichter meegaf

Elk familiebedrijf draagt de overtuigingen van zijn oprichter mee: over geld, over risico, over wie je kunt vertrouwen. Die overtuigingen kwamen ergens vandaan, uit het gezin waarin hij of zij opgroeide. Ze gaan over op de volgende generatie, ook als niemand ze ooit uitspreekt. Zo kan een zoon dertig jaar later een beslissing blokkeren zonder te weten dat hij trouw blijft aan een oude angst van zijn grootvader.

Daarom kijk ik in een familiebedrijf verder terug dan de huidige directie, en betrek ik ook de aangetrouwde partners. Pas als zichtbaar wordt wat er is doorgegeven, kan een familie kiezen wat ze wil houden en wat ze mag teruggeven.

Notaris en accountant gaan over de feitelijkheden: de overdracht, de cijfers, de contracten. Ik kijk naar de dynamiek in familie en bedrijf. Een familieconvenant stel ik niet op, maar op verzoek kijk ik er wel naar.

Werkwijze

De bouwstenen

Familie-DNA-analyse

De geschiedenis van het bedrijf en de opvattingen die jullie van huis uit meekregen, vormen het DNA van de familie en van het bedrijf. Vanuit welke overtuigingen richtte de oprichter het bedrijf op? Wat deden latere generaties daarmee? En hoe kleurde dat de verhoudingen in de familie?

Levenslijnen

Ieder familielid brengt eigen levenservaringen mee in bedrijf en familie. Lopen die levenslijnen parallel of lopen ze uiteen? Zijn ze bevrijdend of verstikkend? En hoe bepalen ze hoe ieder naar de familie, het bedrijf en de eigen rol kijkt?

Familiebedrijvenopstelling

Welke plek neemt ieder in, in de familie en in het bedrijf? Welke conflicten, welk oud zeer en welke vanzelfsprekendheden spelen onbewust mee, en wat brengen de aangetrouwde partners in? In een opstelling, die we zelf begeleiden op Landgoed Zonneoord in Ede, wordt zichtbaar wat in gesprekken onzichtbaar blijft. Een opstelling is geen spirituele of occulte methode, en er wordt geen contact gezocht met overledenen.

Gesprekken

In overleg individuele gesprekken, familiegesprekken en gesprekken op directieniveau. Waar stroomt het, en waar stokt het? Wat willen jullie veranderen, en hoe pakken jullie dat aan?

Vertrouwelijkheid

Wat je deelt, blijft hier

Ik heb geheimhoudingsplicht, en ik werk meerzijdig partijdig: ik kies geen kant, en ieders belang wordt gehoord. Niemand hoort van mij wat een ander in een andere sessie met mij deelde. Spreek ik een familielid een keer apart, dan vertelt hij of zij daarna zelf, in mijn bijzijn, wat we besproken hebben.

Ik werk volgens de Ethische Code van Phoenix Opleidingen en ben aangesloten bij hun onafhankelijke klachtencommissie.

De bril van Dineke van Kooten

Trajecten

Zo kan een traject eruitzien

Geen familie is hetzelfde, dus een vast pakket bestaat niet. Hieronder staan vier voorbeelden van hoe een traject eruit kan zien. In het kennismakingsgesprek kijken we wat jullie nodig hebben, en stellen we jullie traject samen.

Hoe lang een traject duurt, valt vooraf niet te zeggen. Het hangt af van de grootte van de familie, van de vraag of ik eerst iedereen afzonderlijk spreek, en van hoe snel bij iedereen erkend wordt dat er iets moet veranderen.

Levenslijn Gesprekken

Voor families die willen weten waar ze staan, het liefst voordat er iets vastloopt. We brengen de geschiedenis van bedrijf en familie in kaart in een levenslijn, en voeren bijvoorbeeld drie gesprekken van maximaal drie uur.

Levenslijn Familie-DNA-analyse Gesprekken

Voor families die willen weten of het bedrijf de komende jaren aankan. Naast de levenslijn maken we een analyse van het familie-DNA: de overtuigingen van de oprichter en wat latere generaties ermee deden. Daarna volgen gesprekken van maximaal drie uur, bijvoorbeeld vijf.

Levenslijnen Opstelling Gesprekken

Voor de fase waarin de volgende generatie in beeld komt. Ieder van de opvolgers maakt een eigen levenslijn. In een familiebedrijvenopstelling van een dagdeel, op Landgoed Zonneoord in Ede, wordt zichtbaar welke plek ieder inneemt. Daarna volgen gesprekken met familieleden, met de directie of met allebei.

Levenslijnen Weekend of midweek

Voor bedrijven waar trots en groei wegsijpelen zonder dat iemand kan zeggen waarom. Na de levenslijnen en een eerste gesprek van drie uur werken we bijvoorbeeld een weekend of midweek intensief samen, met opdrachten tussen de gesprekken door.

De bril van Dineke van Kooten

Ervaringen

Wat families en directeuren zeggen

“Ik luister graag naar je, je snelheid van dingen doorzien (maar daar niet direct mee komen!), je bent zo breed onderlegd, hebt zoveel kennis, van mensen, van generaties, van ‘systemen’, je kent een diepere laag, je bent oprecht geïnteresseerd (…) je bent snel, je hebt humor.”

“Ik dacht dat we een praktisch plan nodig hadden voor de overdracht, maar zij zag meteen wat er écht speelde: loyaliteit, angsten en oude patronen die ons vasthielden. Binnen een kwartier zei ze iets dat we zelf al jaren voelden, maar nooit hadden durven uitspreken. Dat veranderde alles.”

“Mijn dochter was de beoogde opvolger, maar niets stroomde. (…) Tijdens onze sessie werd duidelijk dat ik nog steeds onbewust ‘de macht’ hield, en dat zij daardoor niet kon nemen. Het was confronterend, maar liefdevol. We hebben daarna een gesprek gehad dat we al tien jaar probeerden te voeren.”

“Mijn broer en ik hadden al jaren een goedlopend bedrijf, maar iets bleef schuren. We dachten dat het over strategie ging — maar zij zag meteen dat het ging over erkenning. Over wie ooit als ‘de slimme’ werd gezien, en wie als ‘de doener’.”

Wat een familiebedrijf sterk maakt, maakt het ook kwetsbaar

Artikelen

Over familiebedrijven

Familiebedrijven
Destructief recht
Dirk was twaalf toen zijn vader een hernia kreeg en een half jaar niet kon werken.
Familiebedrijven
Macht zonder plek
Gert verkocht vijf jaar geleden zijn aandelen in de loonwerkerij aan zijn zoon Koen. Op papier heeft hij sindsdien niets meer te zeggen.
Familiebedrijven
Dat doen we altijd al zo
In de bakkerij van de familie Brouwer wordt het deeg voor het brood nog altijd om drie uur ’s nachts aangezet, met de hand afgewogen en in de oude kneedmachine gedraaid.
Familiebedrijven
Iedereen knikt
Op de familievergadering van het tegelbedrijf lag het voorstel voor een tweede vestiging in Zwolle op tafel. Vader Herman had het ingebracht.
Familiebedrijven
De opvolger die niet wil
Een opvolger die niet wil, staat voor een keuze waarbij hij hoe dan ook schuldig wordt.
Familiebedrijven
Mag je het beter doen dan je vader?
Een kind begint klein, onder zijn ouders. Het kijkt omhoog, letterlijk en figuurlijk.

Alle artikelen over familiebedrijven

Kennismaken

Waar staat jullie familie?

Kom eerst naar een opstellingendag of een programma, of plan een kennismakingsgesprek met een of meer van jullie. Daarin wordt duidelijk welk traject past, of dat jullie beter een eigen traject kunnen samenstellen.

Bekijk de programma's Gesprek plannen Spoedafspraak

Kies een moment in mijn agenda