Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling
Lech lecha ga naar jezelf
Van woar kom’ie weg? Op het land stelden ze vroeger twee vragen voordat ze iemand een plek gaven. Van woar kom’ie weg? En: Van wie bin je d’r iene? De eerste vraag ging over grond, de tweede over bloed. Wie beide kon beantwoorden, was plaatsbaar. Je wist dan hoe hij zou kijken, wat hij zou laten liggen, wanneer hij zou zwijgen. Zo dud wy dat. Ik lees Genesis 12:1 en zie dezelfde vragen, maar dan in drie lagen. Ga uit je land, uit je geboorte, uit
Persoonlijke ontwikkeling
Bewustzijn woont op de grens
Bewustzijn heeft altijd een richting. Je bent je bewust van iets: van het licht in de kamer, van je eigen onrust, van een aanwezigheid die je niet kunt aanwijzen. In de figuur zijn die richtingen drie dubbele pijlen, en wie goed kijkt, ziet waar ze staan. Elke pijl staat precies op een grens. Wereldbewustzijn op de rand tussen lichaam en wereld, zelfbewustzijn op de rand tussen lichaam en ziel, Godsbewustzijn op de rand tussen ziel en geest. Bewu
Persoonlijke ontwikkeling
De mens heeft een derde laag
Wie vandaag naar een mens kijkt, ziet er twee. Een lichaam en een psyche. Bij de huisarts het ene, bij de psycholoog het andere, en de vraag wie van de twee de baas is houdt de wetenschap al eeuwen bezig. In die tweedeling klinkt een derde laag als iets wat je erbij gelooft of niet. Toch is de driedeling ouder. Ze raakte uit beeld op het moment dat alleen nog telde wat je kon meten, en wat de derde laag doet, laat zich niet meten: ze kijkt. Het v
Persoonlijke ontwikkeling
Tijd en urgentie in de bijbel
“Voor alles is een tijd.” Ik hoor het vaak, en bijna altijd op hetzelfde moment: wanneer iets wat zou moeten gebeuren, niet gebeurt. Het gesprek dat uitblijft, de keuze die wordt doorgeschoven, de verandering die nog even moet wachten. De zin klinkt als berusting en als wijsheid tegelijk, en juist daarom is hij moeilijk tegen te spreken. Wie wil er tegen Prediker ingaan? Toch begint mijn vraag ergens anders, in Lukas 14. Jezus ligt aan tafel bij
Persoonlijke ontwikkeling
Een dief
Johannes 10:10-11De dief komt alleen om te stelen en te vernietigen. Ik ben gekomen opdat zij leven zouden hebben en het in overvloed zouden hebben. Ik ben de goede herder. De goede herder geeft zijn leven voor de schapen. Ik begin bij het tweede werkwoord van de dief. Hij komt om te stelen (klepsē), om te thusē en om te verdelgen (apolesē). Voor doden heeft het Grieks een gewoon woord, apokteinō. Johannes kiest het niet. Thuō betekent offeren, r
Persoonlijke ontwikkeling
Niet kostbaar voor mijzelf is
In de grondtekst van Handelingen 20:24 staat zo letterlijk mogelijk: “Maar van geen enkele rekening maak ik mijn ziel, als kostbaar voor mijzelf, opdat ik mijn loop voltooi en de dienst die ik ontving van de Heer Jezus: ten volle getuigen van het evangelie van de genade van God.” Het Grieks loopt hier niet goed. Twee zinnen schuiven over elkaar heen: “ik houd mijn ziel voor niets” en “ik houd mijn ziel niet kostbaar voor mijzelf”. De overschrijve
Persoonlijke ontwikkeling
Veel gegeven veel genomen
Lukas 12:48b is een vers dat bijna altijd los wordt geciteerd, als spreuk over talent en verantwoordelijkheid. Wie het terugzet in zijn Griekse vorm, in zijn hoofdstuk en in zijn wereld, ziet dat het veel scherper is en ook veel intiemer. De tekst zelfHet Grieks staat letterlijk: “Ieder aan wie veel gegeven is, van hem zal veel gezocht worden; en aan wie men veel heeft toevertrouwd, van hem zal men nog meer vragen.” Er staan twee helften met twee
Persoonlijke ontwikkeling
Geliefd als maatstaf
Waar we mee metenIeder mens meet. Of iets goed genoeg is, of het klopt, of hij erbij hoort. Daar valt niet aan te ontkomen, en het hoeft ook niet: zonder maat kan een mens geen keuze maken. De vraag is waarmee hij meet. Bij de meesten van ons is die maat vroeg vastgelegd, in de ogen waarin we als kind keken, en sindsdien gebruiken we haar zonder te merken dat het een maat is. Lang werd aangenomen dat die vroege maat vastligt: wie onveilig gehecht
Persoonlijke ontwikkeling
Het tekort dat ons leven regelt
Eerst schreef ik een artikel wie-heeft-je-verteld-dat-je-naakt-bentNu leg ik uit wat dat betekent voor ons dagelijks leven. De eerste blikEen pasgeborene heeft geen zelfbeeld. Ze huilt als ze honger heeft en is stil als ze verzadigd is, en tussen die twee zit geen toeschouwer die meekijkt of ze het goed doet. Rond anderhalf jaar verandert dat. Dan herkent een kind zichzelf in de spiegel: wie een vlek op zijn neus krijgt en in de spiegel kijkt, gr

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief