Voorbereiden op het levenseinde

Positieve waarden botsen soms met elkaar; dit zorgt voor moeilijke beslissingen. Nergens is dit hartverscheurend het geval dan bij het aanpakken van problemen die vaak aan het eind van iemands leven opduiken.

website: https://www.chabad.org/
vertaald: Dineke van Kooten

Het proces van ontbinding van de band tussen lichaam en ziel is niet altijd plotseling. Net zoals de ziel het lichaam in fasen binnenkomt (conceptie, zwangerschap, geboorte, enz.), Zo verlaat ze ook vaak het lichaam in fasen. De persoon kan geleidelijk verzwakken; Faculteiten zoals zien, horen, cognitie of zelfs het bewustzijn kunnen worden verminderd of geheel verdwijnen. Maar zolang er überhaupt leven in het lichaam is, is de ziel erin aanwezig, ook al heeft het lichaam praktisch elk vermogen verloren om de ziel uit te drukken.

Wat is de tot zijn essentie uitgeklede kernwaarde van een mensenleven? Er zullen dus momenten zijn dat ons wordt gevraagd te kiezen tussen twee dwingende waarheden. Enerzijds ons levensgevoel als het gaat om de ervaringen die we als mens koesteren. Aan de andere kant een meer abstracte maar zeer reële vraag: wat is de kernwaarde, tot zijn essentie teruggebracht, van een mensenleven?

In eerste instantie kijken we naar een persoon die onbeweeglijk in een ziekenhuisbed ligt en vragen ons af: met welk doel gaan we zijn of haar leven verlengen, wanneer hij / zij niet meer kan ervaren wat hij / zij genoot en bracht een twinkeling in zijn / haar oog? Welke waarde heeft zijn / haar leven zonder vreugde en plezier, zonder de stimulering van de samenleving van familie en vrienden? Deze vraag zou de dag dragen als we inderdaad gewoon wezens waren die samenstellingen zijn van onze ervaringen, wezens die beginnen met de geboorte en eindigen met de dood. Zoals we in onze inleiding hebben onderzocht, is er echter veel meer bij een mens dan dat.

We hebben een lichaam dat functioneert van geboorte tot dood en een ziel die er eerder was en daarna verder gaat. We bestaan als levend
De absolute normen van de Torah redden ons van het trekken van lijnen in het zand die misschien toch op de verkeerde plaats zijn … wezens omdat God het lichaam en de ziel heeft versmolten. We leven zolang God die twee entiteiten bij elkaar houdt. Het feit dat een persoon leeft, betekent dat G – d deze aanwezigheid in onze wereld wenst. Als we vragen: “met welk doel?” wij antwoorden dat G – d’s doelgerichtheid veel dieper is dan die van ons, en als we de cruciale waarde van de onbewuste of incognizante persoon niet kunnen zien, dan kan G – d dat wel. Veel oude samenlevingen geloofden tenslotte dat het brein geen belangrijke functie had en vroegen zich af waarom het was gemaakt.

Er zijn grote gevaren in ons die waarde toekennen aan het leven op basis van functionaliteit. Zullen we dan degenen met een laag IQ of ALS liquideren, enzovoort?

Absolute normen van respect voor het leven, zoals gedefinieerd door de Torah, behoeden ons voor het trekken van lijnen in het zand die misschien toch op de verkeerde plaats zijn.

Aan de andere kant eist de Torah dat we ook naar de volgende overwegingen kijken:
* Als het individu pijn lijdt, is dit ook spiritueel en moreel significant, en we hebben de plicht om pijn te verlichten, zelfs als dit in tegenspraak is met het bereiken van de maximale levensduur van deze persoon. Aldus sanctioneert de Torah-wet invasieve procedures die geen hoop op genezing bieden. De Torah-wet geeft ook sancties voor het geven van hoge maar niet fatale doses pijnstillers.
* Sterven is een proces van scheiding van lichaam en ziel. Soms is deze scheiding plotseling; soms is het langdurig. We moeten oppassen dat we dit proces niet onnodig opschorten of onderbreken. Waar ligt de “heldere lijn” tussen het versnellen van de dood en het laten verlopen ervan?

Al het voorgaande is waarom we een onafhankelijke bron van autoriteit hebben. Halachah is de “weg” en het “pad” van Torah die ons zelfs in deze meest stormachtige wateren van het leven leidt.

Praktisch worden
Er zijn veel moeilijke keuzes die moeten worden gemaakt nu het einde van het leven dichterbij lijkt te komen, en vaak hebben we de last om te moeten kiezen voor onze dierbaren, omdat ze hier niet langer toe in staat zijn.

In wezen zijn de belangrijkste componenten van de joodse traditie:
1. Ons leven is van G – d, die het aan ons heeft toevertrouwd om ervoor te zorgen en het te behouden.
2. Daarom wordt euthanasie, en alle vormen ervan, door de Joodse wet afgewezen. Het leven is de keuze van God in ons. Zolang iemand ademt en de ziel in het lichaam is, heeft het leven absolute en onherroepelijke waarde.
3. Tegelijkertijd accepteren we dat het fysieke leven eindig is. We zijn dus niet verplicht om ons proactief te mengen in het stervensproces. Medische maatregelen die het leven verlengen maar ook het lijden verlengen, hoeven niet te worden genomen.
4. Over het algemeen moeten de autonome ademhaling en hartslag ophouden voordat we de organen van de overledene kunnen oogsten voor transplantatie. Elk leven heeft dezelfde waarde – we mogen het ene leven niet opofferen voor het belang van een ander.
5. Er is een groot verschil tussen interventie en niet-interventie. Als een bepaalde medische ingreep het sterven en lijden alleen maar verlengt, is er geen verplichting om in te grijpen. Maar als interventie wordt gebruikt om het overlijden te bespoedigen – zoals het verwijderen van een beademingsapparaat of voedingssonde – zijn de problemen veel problematischer en vereisen ze een deskundige rabbijnse mening. Dit komt omdat we de dood misschien helemaal niet bespoedigen.Ook is tussenkomst om te voorzien in voeding verplicht, aangezien het niet als een “medische” tussenkomst wordt beschouwd.

Dit zijn de algemene richtlijnen voor kwesties rond het levenseinde in de Joodse wet. De details en toepassingen voor specifieke situaties zijn vaak complex en moeilijk, en er moet een bevoegde lokale rabbijnse autoriteit worden geraadpleegd.

Leesbril
Dineke van Kooten

door: Dineke van Kooten

Gepubliceerd in: 10 december, 2020

5 min lezen

Dit artikel heeft de volgende tag(s):

JoodsSterven

Inzichten

Gerelateerde artikelen

Man-vrouw
De kracht van verbondenheid
Ik was onlangs op een congres en ik keek: de spreker was daar samen met zijn vrouw. Wat mij raakte, was de eenheid die ik tussen hen voelde. Hij stond daar niet alleen. Naast zijn uitgesproken onderbouwde visie werd ik ook geraakt door de kracht van hun verbondenheid. Het opvallendste aan die waarneming is één zin: hij stond daar niet alleen. Ik die hem niet kende, zag hem spreken en merkte iets op tussen twee mensen. Wat ik zag, zat dus niet in
Man-vrouw
Waar je werkelijk gezien wordt
De rangorde Begin oktober verscheen Vriendschap van socioloog Beate Völker, met als ondertitel: alles over de belangrijkste relatie in ons leven. In het Nederlands Dagblad zegt ze het nog scherper. (https://www.nd.nl/nieuws/nederland/1335497/vriendschap-is-voor-de-samenleving-belangrijker-dan-het-huwel) Voor de samenleving is vriendschap belangrijker dan het huwelijk, omdat een huwelijk ‘veel minder zicht biedt op andere perspectieven’. In een vr
Dineke
Sara lachte
Twintig jaar na de kapel in Gent Langs het water Een paar weken geleden ging ik drie dagen alleen weg met de camper. Ik zocht plekken aan de waterkant, maar reed ze voorbij, de een na de ander. Bij elke plek kwam dezelfde vraag: hier, of verderop? Verderop was het misschien mooier, of stiller, of minder in het zicht. Ik reed door tot ik mezelf dwong de motor uit te zetten. Toen zat ik daar, en wist niet wat ik moest doen. Moest. Het woord staat e

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek