Geuren in Hooglied

Hooglied is een boek vol geur. In deze tekst worden geuren, parfums en wind niet alleen zintuiglijk beschreven, maar ook gebruikt als symbolen van verlangen, aanwezigheid en spirituele openheid.


1. GEUREN EN PARFUMS IN HOOGLIED

Hooglied noemt allerlei geurige stoffen en planten, vaak verbonden met het lichaam, de liefde of de tuin.

Myrrhe (bijna 7x genoemd)

  • Vers:
    “Mijn geliefde is een bundeltje myrrhe, dat tussen mijn borsten overnacht” (1:13)
    “Mijn handen dropen van myrrhe” (5:5)
  • Betekenis:
    • Kostbaar, bitter-zoet hars uit de mirreboom.
    • Gebruikt in tempelrituelen, balseming, maar ook in parfums.
    • Mystiek: staat voor liefde die lijdt, een zoete overgave die ook pijn kent — het goddelijke komt nabij en raakt het hart diep.

Nardus (nard)

  • Vers:
    “Mijn nardus geurt” (1:12)
  • Betekenis:
    • Een zeldzame, oosterse olie. Duur en intens geurend.
    • Geur van toewijding. Herinner ook aan het Nieuwe Testament: Maria zalft Jezus’ voeten met nardus (Joh. 12:3).
    • Mystiek: het offer van pure liefde, geur die zich verspreidt als teken van devotie.

Aloë, kalmoes, kaneel, saffraan, wierook

  • Vers (alle samen):
    “Nardus en saffraan, kalmoes en kaneel, met allerlei bomen van wierook, mirre en aloë” (4:14)
  • Betekenis:
    • Deze vormen een parfumtuin, een zintuiglijk heiligdom.
    • Veel van deze geuren komen uit de tempelcultus (Exodus 30).
    • Mystiek: het lichaam van de geliefde wordt een tempel, een plek van ontmoeting tussen ziel en God.

Wijn als geur

  • Vers:
    “Je liefkozingen zijn zoeter dan wijn” (1:2)
  • Betekenis:
    • Wijn ruikt én smaakt, is bedwelmend.
    • Geur van vreugde, overvloed en extase.
    • Mystiek: liefde als geestelijke vervoering; de ziel wordt dronken van God.

De geur van de geliefde zelf

  • Vers:
    “De geur van jouw klederen is als de geur van de Libanon” (4:11)
  • Betekenis:
    • De Geliefde zelf is een geur die aantrekt, als de aanwezigheid van de Ander.
    • Mystiek: geur is wat overblijft na ontmoeting — sporen van het goddelijke.

2. WIND IN HOOGLIED

Noordenwind en zuidenwind

  • Vers:
    “Ontwaak, noordenwind! Kom, zuidenwind! Blaas door mijn tuin, laat zijn geur stromen” (4:16)
  • Betekenis:
    • De bruid roept de winden aan om haar tuin te openen.
    • Wind brengt geur, maar ook leven, beweging, aanraking.
    • Mystiek:
      • De noordenwind (koel, krachtig): staat voor beproeving, zuivering, waakzaamheid.
      • De zuidenwind (zacht, warm): staat voor genade, tederheid, goddelijke aanraking.
    • Samen: balans tussen actie en overgave, tussen kracht en liefde.

3. MYSTIEKE BETEKENIS VAN GEUR & WIND

Geur als ongrijpbare nabijheid

  • Geur is vluchtig maar intens — je kunt het niet vasthouden, maar wel ervaren.
  • In mystieke traditie staat geur voor:
    • De aanwezigheid van het goddelijke (zoals wierook in de tempel)
    • Innerlijke aanraking van de ziel
    • Verborgen, maar echte liefde

Wind als Geest

  • In Hebreeuws is “wind” hetzelfde woord als “geest”: ruach.
  • Wind is dus ook:
    • De heilige Geest of het goddelijke dat door je leven blaast.
    • Inspiratie, adem van leven, het moment waarop de ziel tot bloei komt.

📜 Samenvattend:

ElementSymboliek
MyrrheLiefde met diepte; lijden en balseming; mystieke overgave
NardusKostbare liefde; zelfgave; mystieke aanbidding
Aloë, kalmoesInnerlijke tempel; geur van heiligheid; zintuiglijk geestelijk leven
WijnBedwelmende vreugde; extase van liefde
Geur van de anderGoddelijke nabijheid; subtiele aanraking
NoordenwindZuivering, wakker maken, kracht
ZuidenwindGenade, tederheid, liefdevolle aanraking
Geur + windGoddelijke aanwezigheid die zich zacht én krachtig verspreidt door de ziel
Leesbril
Dineke van Kooten

door: Dineke van Kooten

Gepubliceerd in: 22 juni, 2025

3 min lezen

Dit artikel heeft de volgende tag(s):

Hooglied

Inzichten

Gerelateerde artikelen

Man-vrouw
De kracht van verbondenheid
Ik was onlangs op een congres en ik keek: de spreker was daar samen met zijn vrouw. Wat mij raakte, was de eenheid die ik tussen hen voelde. Hij stond daar niet alleen. Naast zijn uitgesproken onderbouwde visie werd ik ook geraakt door de kracht van hun verbondenheid. Het opvallendste aan die waarneming is één zin: hij stond daar niet alleen. Ik die hem niet kende, zag hem spreken en merkte iets op tussen twee mensen. Wat ik zag, zat dus niet in
Man-vrouw
Waar je werkelijk gezien wordt
De rangorde Begin oktober verscheen Vriendschap van socioloog Beate Völker, met als ondertitel: alles over de belangrijkste relatie in ons leven. In het Nederlands Dagblad zegt ze het nog scherper. (https://www.nd.nl/nieuws/nederland/1335497/vriendschap-is-voor-de-samenleving-belangrijker-dan-het-huwel) Voor de samenleving is vriendschap belangrijker dan het huwelijk, omdat een huwelijk ‘veel minder zicht biedt op andere perspectieven’. In een vr
Dineke
Sara lachte
Twintig jaar na de kapel in Gent Langs het water Een paar weken geleden ging ik drie dagen alleen weg met de camper. Ik zocht plekken aan de waterkant, maar reed ze voorbij, de een na de ander. Bij elke plek kwam dezelfde vraag: hier, of verderop? Verderop was het misschien mooier, of stiller, of minder in het zicht. Ik reed door tot ik mezelf dwong de motor uit te zetten. Toen zat ik daar, en wist niet wat ik moest doen. Moest. Het woord staat e

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek