Extra ontvankelijkheid door hoogbegaafd zijn

Willem Kuipers legt het op zijn website zo uit:

Extra Ontvankelijkheid is een facet dat sterk bepaalt hoe extra intelligente mensen functioneren.
Het is een aangeboren extra stimuleerbaarheid van (delen van) het zenuwstelsel (inclusief de hersens), waardoor zintuiglijke indrukken, informatie en fysieke ervaringen heftig, complex en lang doorwerken bij de persoon.
Dat leidt tot een buitengewoon intense beleving van de werkelijkheid en een dito reactie daarop, die zich wel of niet aan de buitenwereld toont.

De Poolse psychiater K. Dabrowski (1902-1980) onderscheidde vijf gebieden van ‘Superstimuleerbaarheid’. De term is in het Engels vertaald als Overexcitability, in het Nederlands wordt vaak overprikkelbaarheid gebruikt. Op zoek naar een meer neutrale term, zonder ‘te veel’ erin, kwam ik op Extra Ontvankelijkheid (af te korten tot Xo).
Dat ‘extra’ kan ook doorslaan, bijvoorbeeld bij spanning. Dan wordt het inderdaad teveel van het goede. Maar in de basis is dat ‘extra stimuleerbare zenuwstelsel’ de fysieke bouwsteen voor ongewone en soms excellente expressie.
De vijf gebieden met hun karakteristieke aspecten, zowel positief als mogelijk belemmerend, zijn (vrij naar Piechowski’s “Mellow out”):

Vijf kenmerken voor extra ontvankelijkheid door hoogbegaafd zijn:

  1. Psychomotorisch 
      • Behoefte aan beweging / enorme energie;
      • Enthousiast / praat snel, brengt veel tot stand.
    • Valkuil
      • sterk competitief, controlerend; 
      • werkverslaafd;
      • kan niet stil zitten (ADHD)
  2. Zintuiglijk
      • Intens genieten van schoonheid;
      • Beeld, muziek, geur, eten, textiel;
      • Het leven is een rijke bron om van te genieten
    • Valkuil
      • Geheel van slag bij lelijkheid of overdosis;
      • Vloekende kleuren, valse muziek, onfrisse geuren, vies eten, harde stoffen of merkjes, lawaai;
      • Koopwoede, vreten
  3. Vermogen tot verbeelding
      • De verbeelding aan de macht!;
      • Beelddenkers en dagdromers;
      • Inventieve scheppers;Met humor en relativeringsvermogen
    • Valkuil
      • Leeft in fantasiewereld en maakt zelden iets af;
      • Onbegrijpelijke communicatie
  4. Intellectueel
      • De cognitieve hoogbegaafdheid;
      • Onvermoeibare denker met onafhankelijke geest;
      • Buitengewoon nieuwsgierig
    • Valkuil
      • Ongeduldig bij onbegrip;
      • Soms niet met de voeten op de grond;
      • Soms emotioneel bevroren
  5. Emotioneel
      • Uitvergroting van emoties;
      • Aanstekelijk vrolijk;
      • sterk meevoelend;
      • Intens gehecht aan…
    • Valkuil
      • Besmettelijk depressief;
      • Altijd en overal drama;
      • volledige blokkades

17 augustus 2020

Leesbril
Dineke van Kooten

door: Dineke van Kooten

Gepubliceerd in: 17 augustus, 2020

2 min lezen

Dit artikel heeft de volgende tag(s):

DabrowskiHoogbegaafd

Inzichten

Gerelateerde artikelen

Man-vrouw
De kracht van verbondenheid
Ik was onlangs op een congres en ik keek: de spreker was daar samen met zijn vrouw. Wat mij raakte, was de eenheid die ik tussen hen voelde. Hij stond daar niet alleen. Naast zijn uitgesproken onderbouwde visie werd ik ook geraakt door de kracht van hun verbondenheid. Het opvallendste aan die waarneming is één zin: hij stond daar niet alleen. Ik die hem niet kende, zag hem spreken en merkte iets op tussen twee mensen. Wat ik zag, zat dus niet in
Man-vrouw
Waar je werkelijk gezien wordt
De rangorde Begin oktober verscheen Vriendschap van socioloog Beate Völker, met als ondertitel: alles over de belangrijkste relatie in ons leven. In het Nederlands Dagblad zegt ze het nog scherper. (https://www.nd.nl/nieuws/nederland/1335497/vriendschap-is-voor-de-samenleving-belangrijker-dan-het-huwel) Voor de samenleving is vriendschap belangrijker dan het huwelijk, omdat een huwelijk ‘veel minder zicht biedt op andere perspectieven’. In een vr
Dineke
Sara lachte
Twintig jaar na de kapel in Gent Langs het water Een paar weken geleden ging ik drie dagen alleen weg met de camper. Ik zocht plekken aan de waterkant, maar reed ze voorbij, de een na de ander. Bij elke plek kwam dezelfde vraag: hier, of verderop? Verderop was het misschien mooier, of stiller, of minder in het zicht. Ik reed door tot ik mezelf dwong de motor uit te zetten. Toen zat ik daar, en wist niet wat ik moest doen. Moest. Het woord staat e

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek