Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling
Hoe meeleven in verlies en rouw?
Wat niets wegneemt — hoe je iemand laat rouwen, ruimte geeft, en iets van bedding vormtDe eerste beweging bij het verdriet van een ander is bijna altijd een zin. De stilte valt en je wilt haar vullen, en wat je zegt is bedoeld om te troosten. Of je klopt iemand op de schouder of de knie. Of je geeft een ferme omhelzing.Maar kijk waar de aandrang vandaan komt voordat je hem gelooft. De pijn van de ander is ook voor jou niet te verdragen, en de zin
Persoonlijke ontwikkeling
Het numineuze knikt
Zeven keer schreef ik zonder afstand, in de uren zelf. Dat was geen vormkeuze maar de enige manier om het scherpe niet minder scherp te maken. Dit is de negende tekst, en de eerste die ná die uren komt — en daarmee de eerste met afstand. Niet om alsnog glad te strijken wat rauw werd opgeschreven, maar omdat er bij het terugkijken iets naar boven komt dat ik in het moment niet kon zien, en waarvoor ik toen geen woord had. Hij hoort niet in de reek
Persoonlijke ontwikkeling
De beker drinken van het ondraaglijke serie
Vóór er afstand wasEr is een reden waarom de meeste boeken over verlies pas verschijnen jaren nadat het verlies plaatsvond: afstand is niet iets wat een schrijver uit beleefdheid naar de lezer toevoegt. Afstand is de voorwaarde waaronder taal normaal gesproken kan ontstaan. Er gebeurt iets. Het lichaam voelt het, in stukken, op momenten die het zelf kiest, niet het bewustzijn. En ergens, na maanden of jaren, is er genoeg opgehaald om er een zin v
Persoonlijke ontwikkeling
Rouwtaken en rouwfasen
De Zwitsers-Amerikaans psychiater Elisabeth Kübler-Ross (1926-2004) ontdekte dat ongeneeslijk zieke mensen telkens een aantal fasen doorlopen gedurende hun ziekteproces. Zij ontwikkelde haar vijf fasen van rouw dus niet bij nabestaanden. Ze ontwikkelde ze bij stervenden — mensen die hun eigen dood onder ogen moesten zien, geïnterviewd in Amerikaanse ziekenhuizen eind jaren zestig. Ontkenning, woede, onderhandelen, depressie, aanvaarding: het was
Persoonlijke ontwikkeling
Waarom mannen en vrouwen verschillend rouwen
De vrouw die huilend aan de keukentafel zit en wil praten. De man die de deur uitloopt om iets aan de auto te doen. Dat beeld is waar, en het is precies daarom het gevaarlijkste startpunt — omdat het zo bekend is dat het meteen wordt dichtgeplakt met een oordeel. Zij voelt tenminste iets. Hij drukt weg. Dat oordeel verdient eerst te weten waar het vandaan komt: niet van onwil, maar van wat het lichaam ooit heeft geleerd te doen met pijn. Die wort
Persoonlijke ontwikkeling
Hoe mannen en vrouwen verschillend rouwen
Wat er werkelijk gebeurt, in een huis, in een lichaam, wanneer het verlies er eenmaal is en twee mensen ermee moeten leven onder hetzelfde dak. Ik mijn praktijk merk ik de impact op een relatie. Het eerste uurBij een plotseling bericht — een diagnose, een overlijden, een vertrek — zie ik in mijn praktijk telkens hetzelfde eerste verschil ontstaan, nog voordat er woorden zijn gevallen. Een vrouw zoekt lichaam. Ze wil vastgehouden worden, of ze pak
Persoonlijke ontwikkeling
Waarom elk verlies om rouw vraagt
Baan, gezondheid, een relatie die eindigt — het rijtje ligt voor het oprapen. Want we kennen het allemaal een meerder of mindere mate: relationeel verlies, lichamelijk en fysiek verlies, identiteit en rolverlies, materieel en bestaanszekerheid, immaterieel en existentieel verlies en ambigu verlies. En het is het minst interessante deel van dit onderwerp. Onder het rijtje ligt een vraag die eerst beantwoord wil worden, voordat er ook maar één cate
Persoonlijke ontwikkeling
Geen goed en kwaad
Er zijn dagen die zich niet laten beschrijven, alleen doorgaan. Deze reeks ‘De beker drinken van het ondraaglijke‘ is ontstaan uit zulke dagen — en uit de vraag die overbleef toen de gangbare woorden van troost op waren: niet hoe je het draaglijk maakt, maar hoe je er middenin gaat staan, tot op de bodem van de beker. Ik schrijf dit gravend, niet uitleggend. De lezer mag meekijken terwijl het woord voor woord, laag voor laag, opengaat — bij het l
Persoonlijke ontwikkeling
De beker drinken
Er zijn dagen die zich niet laten beschrijven, alleen doorgaan. Deze reeks ‘De beker drinken van het ondraaglijke‘ is ontstaan uit zulke dagen — en uit de vraag die overbleef toen de gangbare woorden van troost op waren: niet hoe je het draaglijk maakt, maar hoe je er middenin gaat staan, tot op de bodem van de beker. Ik schrijf dit gravend, niet uitleggend. De lezer mag meekijken terwijl het woord voor woord, laag voor laag, opengaat — bij het l

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief