Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Bijbel
Intergenerationeel trauma
Niet gebonden maar verbonden: een systemische kritiek op het slachtofferschapsnarratiefWie de afgelopen jaren de psychologische literatuur, populaire non-fictie of sociale media volgt, ziet hoe een begrip uit de academische sfeer is doorgedrongen tot het alledaagse vocabulaire: intergenerationeel trauma. Wat ooit vooral circuleerde in onderzoekscentra en gespecialiseerde therapieruimtes, is inmiddels gemeengoed geworden. We spreken over “familiel
Bijbel
Niet doden!
‘Ik ben’, of het verbod de Enige te dodenZESDE GEBOD Je zult niet doden. [Exodus 20:13] In het hart van de Tien Geboden vinden we het beroemde, uitdrukkelijke bevel: ‘Je zult niet doden. ‘ Voor sommigen betekent dit gebod het centrum, de boodschap bij uitstek.Rasji, de grote commentator wiens commentaar op de voorafgaande geboden ik al bij herhaling heb genoemd, heeft tegenover dit gebod een verbazingwekkende houding. Terwijl hij heel uitvoerig i
Bijbel
Ouders en hun gewicht
GEWICHT GEVEN AAN DE GESCHIEDENIS VAN JE OUDERSHet vijfde gebod zegt in de allereerste plaats: ‘Eer je vader en je moeder opdat je dagen verlengd zullen worden op de aarde die Adonai, je God je geeft. ‘ Wat betekent het Hebreeuwse woord kabed dat met ‘eren’ of’ respecteren’ wordt vertaald? De letterlijke betekenis, die we in het woordenboek vinden is ‘gewicht geven’. En het zou zonde zijn hier niet het commentaar op deze vertaling, zo mooi verwoo
Bijbel
Studie en vrijheid
DE STUDIE, EEN DAAD VAN VRIJHEIDHoe kan men weerstand bieden aan de uniformisering die op de loer ligt? Voor de Talmoed is studie de daad van weerstand tegen de ‘taal van de instituten’. Worstelen met de tekst maakt de woorden weer open voor hun vele betekenissen. Het instituut neigt naar het gebruik van een unieke, eensluidende, eenvormige taal met een betekenis, waarop onverdraagzaamheid en hardheid tegenover de enkeling is gebaseerd. Daartegen
Bijbel
Tetragram Ik ben
HET TETRAGRAM EN DE TlJD Wat is dan wel de betekenis van die raadselachtige naam die in het hart van het bestaan en het denken van de joden is geworteld? Zeker, het Tetragram komt van het werk woord ‘zijn’ . Vóór alles is het echter een woord van vier medeklinkers zonder klinkers. Zuiver beeld waarop niets te zien valt. Zuivere stilte, waarin niets te horen is, of het moest de stilte zelf zijn in het diepst van de taal, de basis van de taal. De T
Bijbel
Wek de Oneindige tot leven eerste gebod
Ik ben de Eeuwige je God, die je heeft uitgeleid uit het land Egypte, uit een huis van slavernij. [Exodus 20:2] De vrijheid is niet vrijheid om te slagen, maar vrijheid om te ondernemen. Ondernemen met vastberadenheid, vrijheid om plannen te maken,je voortdurend iets voornemen, een scheppende vrijheid. Jean-Paul Sartre We zeggen: ‘de Tien Geboden’. Dat is de algemeen bekende en gebruikte term. Toch komt die in de bijbel niet voor. De Eeuwige heef
Persoonlijke ontwikkeling
De stille tirannie: waarom geen dialoog leidt tot dominantie
Het begint zelden met geschreeuw. Het begint met een verschil.Een kleine verschuiving in perspectief. Twee mensen die allebei overtuigd zijn dat ze het goede willen, maar niet precies hetzelfde bedoelen met “goed”.Aan de keukentafel zegt zij dat ze meer rust nodig heeft. Hij hoort kritiek.Op kantoor stelt een collega voor om het project anders aan te pakken. De teamleider voelt zijn autoriteit ondermijnd.Een vriend uit zorgen over een politieke k
Relatie
Over plagen, macht en de angst om geraakt te worden
In haar column over plagen in relaties laat Tobiah Palm iets kwetsbaars zien. Waar haar eerdere stukken vaak de vrijheid en speelsheid van seksualiteit vieren, schrijft ze hier over humor als afstand. Over hoe grapjes, competitie en ironie langzaam een muur kunnen worden. Over hoe je elkaar kunt uitdagen, uitdagen, uitdagen — en toch niet werkelijk dichterbij komt. Wat interessant is: ze beschrijft niet zomaar een dynamiek tussen twee mensen. Ze
Tobiah Palm
Seks volgens Tobiah
Tobiah Palm (1994) studeerde filosofie en antropologie aan de Universiteit van Amsterdam. Ze is zelfstandig journalist en schrijver. Ze is een van de auteurs van de rubriek Ter Plekke in ‘Trouw’ en ze heeft sinds september 2025 een eigen column: “Seks volgens Tobiah”. Tobiah Palm schrijft om de week over alle facetten van seks. Ze schrijft: ‘Als ik erover schrijf, wil ik grappig zijn en toch oprecht, maar geen slet of aansteller. En dat vind ik –

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief