Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling
Het land dat al gegeven is
Dit artikel is een vervolg op: voor het zaad geworpen werd Het snoerIk heb opgeschreven dat ik gewild ben in deze rij. Nu stuit ik op een volgende laag. Toen Israël uit Egypte kwam, kreeg niet alleen het volk land, maar iedere stam, ieder geslacht, ieder huis een eigen stuk. Een plek in de rij krijgt in het Oude Testament grond onder de voeten. Het woord daarvoor is nachalah, erfdeel. Het deelt zijn letters met nachal, een beekdal, water dat naar
Persoonlijke ontwikkeling
Voor het zaad geworpen werd
NeergeworpenIk denk dat God mij gewild heeft voor de grondlegging der wereld. In dit gezin, in deze rij, in deze tijd. Ik schrijf het op en merk hoe vaak die zin gezegd wordt, zo vaak dat hij glad is geworden. Dus ga ik terug naar waar hij vandaan komt: Efeze 1:4, pro katabolēs kosmou. => Katabolē is geen bouwwoord. Het betekent neerwerpen, naar beneden gooien. In Hebreeën 11:11 staat hetzelfde woord voor wat er met Sara gebeurt: zij ontvangt kra
Persoonlijke ontwikkeling
Wat, wie, wanneer, voor wie
Vier vragen in één zinDe vier vragen staan al bij elkaar. Tweeduizend jaar oud, in één zin van Hillel de Oudere (ca. 30 v.Chr. – 10 n.Chr.), in de Spreuken der Vaderen (een rabbinieke tekst uit de Misjna – Pirkei Avot 1:14): “Als ik er niet ben voor mij, wie is er voor mij? En als ik er alleen voor mezelf ben, wat ben ik? En als het niet nu is, wanneer dan?” Ik lees het in het Hebreeuws en ze staan er gewoon. Mi, wie. Ma, wat. Ématai, wanneer. En
Persoonlijke ontwikkeling
Waar je woont
Het woord gewoonte komt van wonen. Wat gewoon is, is waar je woont, en het Latijnse habitus zit op dezelfde manier vast aan habitare, bewonen. Een gewoonte is een woning, en wie een andere gewoonte wil, wil verhuizen. Dat verklaart al iets van de weerstand die mensen tegenkomen als ze besluiten iets anders te gaan doen. Je zegt niet alleen een gedraging op, je zegt een adres op. Het brein bouwt die woningen met een opdracht die ouder is dan elke
Persoonlijke ontwikkeling
Wie kiest voor het licht
Het kind dat een pool wegdoetEen jong kind kan niet vluchten en niet vechten. Het is voor alles afhankelijk van de mensen om zich heen. Als een gevoel in dat gezin gevaarlijk is, omdat vader zich terugtrekt bij tranen of moeder in paniek raakt bij boosheid, heeft het kind maar één uitweg: het gevoel zelf laten verdwijnen. Het houdt op met huilen, of het houdt op met boos worden. Niet uit vrije wil, maar omdat de band met de ouders belangrijker is
Persoonlijke ontwikkeling
Het stempel van het inzicht
Het brein sluit afOnder het stempel “ik weet dit nu” zit een mechanisme dat ouder is dan elke psychologische theorie: het brein behandelt begrijpen als afronden. Wie onderzoek naar aha-momenten volgt, ziet dat op het moment van inzicht het beloningssysteem meedoet. Het brein geeft dezelfde chemische bevestiging als bij een opgeloste puzzel, een gevonden sleutel, een som die klopt. De boodschap van die bevestiging is eenvoudig: dit is af, hier hoe
Persoonlijke ontwikkeling
En zij gingen beiden tezamen
Het kind in mij, is bevroren op het moment dat ik iets niet kreeg wat ik wel nodig had of iets kreeg wat ik op dat moment niet nodig had. [Lees daar meer over: overlevingsmechanisme-afsplitsen/] De paniek die eerder is dan het besluitIemand besluit iets te doen wat hij al jaren wil, en op de ochtend dat het concreet wordt, is hij doodsbang. Hij is in paniek. Niet bezorgd, niet aarzelend: bang op een manier die het besluit zelf belachelijk maakt.
Persoonlijke ontwikkeling
Pelgrimeren met een verlies
Schreef ik in eerder artikelen al over pelgrimeren [* de-reis-die-ontmaskert-wat-van-jou-is/ en * pelgrimeren-de-weg-naar-binnen-als-noodzakelijke-daad/], nu wil ik een handvat bieden hoe zoiets er mogelijk zou uit kunnen zien wanneer je in je leven verlies hebt geleden, dat je nu vol in het licht wilt zetten, omdat het je dagelijks belemmerd als je dat niet zou doen. Waarom je met een dode gaat lopen Wie na een verlies aan een lange pelgrimstoch
Persoonlijke ontwikkeling
Verdriet slinkt niet. Het vraagt een bedding
Een mens wordt onaf geboren. Een veulen staat binnen het uur op eigen benen; een kind heeft jaren nodig waarin een ander lichaam doet wat het eigen lichaam nog niet kan: warm houden, voeden, en ook tot rust brengen. Dat laatste wordt makkelijk onderschat. Een baby kan zijn eigen opwinding niet dempen. Het deel van het brein dat dat moet gaan doen, de prefrontale cortex, rijpt door tot ver na het twintigste jaar. In de tussentijd leent het kind he

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief