Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Bijbel
Te ver weggaan de verloren zoon
Hij vraagt niet om een gunst.Geef mij het deel van het bezit dat mij toekomt — zo spreekt hij tot zijn vader. Het Griekse woord is epibállōn — het deel dat op mij valt, dat mij toekomt. Een juridische claim. Een recht dat hij opeist. Niet: ik wil iets van jou. Maar: geef mij wat van mij is.En de vader geeft het. Zonder discussie. Zonder voorwaarden. Zonder de vraag: waarom? Dat is het eerste wat bijna niemand ziet. De vader weigert niet. Hij geef
Bijbel
Thuis blijven de oudste zoon
Hij is nooit weggegaan.Dat is het eerste wat Lucas laat zien — en het minst begrepen detail van de gelijkenis die iedereen denkt te kennen. Terwijl de jongste zijn deel van de erfenis opnam en vertrok naar een ver land, bleef de oudste. Hij werkte. Hij gehoorzaamde. Hij was er altijd.En toch staat hij buiten het feest.Niet omdat hij is weggelopen. Niet omdat hij heeft gefaald. Maar omdat aanwezig zijn en op de weg zijn twee fundamenteel verschill
Bijbel
De verkeerde richting Emmaus
Ze lopen de verkeerde kant op.Dat is het eerste wat Lucas laat zien — en het meest over het hoofd geziene detail van de hele scène. Jeruzalem ligt achter hen. De stad waar drie dagen geleden alles was ingestort. De stad waar de elf zijn, en de vrouwen, en het lege graf dat niemand begrijpt. Ze lopen er vandaan — zeven mijl, richting Emmaüs, een dorp dat verder in de tekst nooit meer voorkomt. Een bestemming die nergens naartoe leidt.En ze praten.
Bijbel
Wat men verstond onder de weg
De wegen lagen er al.Voordat Jezus ook maar één stap had gezet, voordat Lucas ook maar één woord had geschreven, lagen de wegen er — steen op steen, mijlpaal na mijlpaal, van de verste uithoek van het rijk naar het centrum van de wereld. Rome had ze aangelegd. Rome onderhield ze. Rome had op elke mijlpaal laten vastleggen hoever je nog van Rome verwijderd was.Je liep nooit alleen op een Romeinse weg. Je liep altijd in een systeem dat jou plaatste
Bijbel
De weg die begint voor je vertrekt (voorbereiding)
Er zijn achttien jaar in het evangelie van Lucas die hij niet beschrijft.Na de scène in de tempel — Jezus twaalf jaar oud, zittend tussen de leraren, luisterend en vragen stellend, terwijl zijn ouders hem drie dagen zoeken — staat er één zin. Hij ging met hen mee terug naar Nazareth. Hij was hen gehoorzaam. En hij nam toe in wijsheid en grootte en genade bij God en mensen.Dan niets. Achttien jaar. De langste stilte in het evangelie. Lucas was art
Bijbel
Het woord dat beweegt taal
Er staat een vraag in Lucas 17 die niemand beantwoordt.Niet Jezus. Niet Lucas. Niet de negen mensen over wie de vraag gaat. Ze zijn er gewoon niet meer — ze lopen, ergens, in de richting van de priester, in de richting van het leven dat ze hadden voor de ziekte, in de richting van wat er van hen werd verwacht. Ze doen precies wat er gevraagd was. Ze zijn gereinigd. Ze gaan het laten zien.En dan staat er: waren er niet tien gereinigd — waar zijn d
Bijbel
Lucas beschrijft de weg inleiding
Wie een evangelie wil schrijven, begint niet met een reis. Tenzij de reis het argument is.Lucas opent niet met een geslachtsregister zoals Mattheüs. Niet met een urgente scène zoals Marcus. Hij opent met een voorwoord — het enige voorwoord in de vier evangeliën. Gericht aan Theofilus. Een naam die twee dingen tegelijk betekent: een concrete persoon, waarschijnlijk een Romeinse weldoener die het schrijven financierde — en een beschrijving van iede
Bijbel
Vier evangelisten, vier woorden, een beweging
Over catharsis, hypocrisie, de Weg en de Waarheid — en waarom ze naadloos aansluiten op het persoonlijk ontwikkelingsprocesEr zijn vier evangeliën. En ze zijn niet vier versies van hetzelfde verhaal. Ze zijn vier lagen van hetzelfde verhaal — elk vanuit een andere ingang, elk voor een ander publiek, elk vanuit de eigen biografie van de schrijver. Cambridge-hoogleraar Geurt Henk van Kooten laat in zijn boek Echo’s van het goede nieuws. De evangeli
Bijbel
Het sluitstuk
Wat overblijft als de kelipah valtEr zijn twee bergen in het evangelie van Mattheüs.Op de eerste berg — Mattheüs 5 — opent Jezus zijn mond en beschrijft wie de mens is als de overlevingsmechanismen hun greep hebben verloren. Op de tweede berg — Mattheüs 28 — stuurt hij de elf die zijn overgebleven de wereld in. Gaat henen. Niet: blijft hier. Niet: bouwt hier een tempel. Maar: gaat.Tussen die twee bergen ligt het evangelie. En wat er tussen die tw

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief