Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling
De gifbeker als onvermijdelijk gevolg
Dit artikel vormt het middendeel van een drieluik over de gifbeker als archetypisch grensfenomeen.In het eerste deel werd de gifbeker benaderd via Socrates: niet als straf of martelaarschap, maar als consequentie van een voltooid innerlijk proces — het moment waarop waarheid niet langer kan worden teruggenomen zonder zelfverraad.Dit deel verlegt de focus van het voorbeeld naar de structuur. Niet wie de gifbeker drinkt, maar hoe en wanneer zij onv
Persoonlijke ontwikkeling
De gifbeker archetype
Dit drieluik onderzoekt een oud archetype: de gifbeker. Niet als religieus symbool, niet als heldendaad, maar als existentieel gegeven dat onvermijdelijk is voor persoonlijke ontwikkeling. Het gaat over de overgang van wie je ontdekt hebt dat je bent (fase 3: exploratie van het Ware Zelf volgens Dabrowski) naar wie je werkelijk bent en kunt zijn (fase 4: volwaardige volwassenheid in je innerlijke waarheid). De drie artikelen onderzoeken:I. Het dr
Persoonlijke ontwikkeling
Feiten en ervaringen maken de werkelijkheid
We hebben de neiging te denken dat eenzelfde situatie bestaat uit feiten. Dat wat er gebeurt, is wat er gebeurt. Twee mensen staan in dezelfde ruimte, horen dezelfde woorden, zien dezelfde handelingen—dus zouden zij dezelfde werkelijkheid moeten ervaren. Toch blijkt in de praktijk steeds opnieuw dat dit niet zo werkt. Neem een alledaagse situatie: twee collega’s krijgen exact dezelfde feedback van hun leidinggevende. De één loopt het gesprek uit
Persoonlijke ontwikkeling
What you see is what you get!?
“What you see is what you get.”Een bekende uitspraak. Ogenschijnlijk helder, eerlijk en direct.Maar wat als we haar subtiel verdraaien naar: “What you see get you”? Dan verschuift de betekenis.Van wat ik laat zien naar wat jij ontvangt.Van intentie naar effect.En precies daar begint het Person-effect. Het Person-effect: wie jij bent, werkt doorHet Person-effect verwijst naar de impact die iemand heeft op zijn of haar omgeving, vaak zonder dat die
Persoonlijke ontwikkeling
Als ik het snap, los ik het op een misvatting
Veel mensen beginnen aan persoonlijke ontwikkeling met de stille hoop dat inzicht genoeg zal zijn. Dat er een moment komt waarop alles op zijn plek valt, het kwartje definitief valt en het leven daarna soepeler, lichter en beter beheersbaar wordt. In mijn onze GIDEON | Programma’s voor Mannen en ACHSA | Programma’s voor Vrouwen hoor ik die verwachting vaak, soms uitgesproken, vaker onbewust. Maar juist daar ontstaat de teleurstelling. Want persoo
Persoonlijke ontwikkeling
De kwetsbaarheid van de redder zelf
Eerder schreef ik een drieluik:Deel I – De dynamiek van de “goede redder”Deel II – De kwetsbaarheid van de redder zelfDeel III – Van verdedigingsreactie naar destructieve dynamiekdie vulde ik aan met een CASUS – Hoe de kerk niet koos voor slachtoffers. Wat ging er mis in de zaak rond dominee Paul Visser?En schreef daarna Deel V – De waarnemer die onderdeel wordt van het veld Deel 2 – De kwetsbaarheid van de redder In Deel 1 zagen we hoe de rol va
Persoonlijke ontwikkeling
De dynamiek van de goede redder
Wanneer goede intenties pijn doenIn pastorale en therapeutische relaties begint het zelden met kwade bedoelingen. Integendeel. Vaak is er oprechte betrokkenheid, compassie en een diep verlangen om te helpen. Juist daar schuilt een ongemakkelijke waarheid: wat bedoeld is als zorg, kan ervaren worden als druk. Wat voelt als bescherming, kan beleefd worden als inperking. Wat voortkomt uit betrokkenheid, kan grensoverschrijdend uitwerken. In de dynam
Persoonlijke ontwikkeling
Rationeel of emotioneel denken?
Emotioneel of rationeel – waarom die vraag ons op het verkeerde been zet“Doe niet zo emotioneel.”Het is zo’n zin die vaak valt net nádat iemand zijn stem heeft verheven, of tranen in de ogen krijgt. Alsof er op dat moment iets fundamenteel misgaat. Aan de andere kant van het spectrum staat iemand die in een crisissituatie kalm blijft, afweegt, doorrekent. Die wordt al snel bewonderd — of gewantrouwd. Kil, misschien. Te rationeel.We lijken er vrij
Persoonlijke ontwikkeling
Overlevingsmechanismen remmen ons leven
Van beschermingsstrategie naar ballastingOverlevingsmechanismen zijn vaak reacties — lichamelijk, emotioneel, psychisch of existentieel — die disproportioneel zijn aan wat er in het hier en nu gebeurt. En wat we nu laten, uit angst die haar oorsprong vindt in onze kindertijd, beschermt ons niet meer, maar beperkt onze vrijheid en ervaring. Mensen zijn geen rationale machines. We reageren niet alleen op wat er nu, in dit moment, gebeurt, maar ook

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief