Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Bijbel
De slaap en de aanraking
1 Koningen 19 in drie bewegingen Eerst lazen we over het vuur en de regen en nu: “En hij ging liggen en sliep onder één bremstruik.” Wajjisjkav wajjisjan. Twee werkwoorden voor één beweging, alsof het liggen en het slapen apart genoteerd moeten worden: eerst geeft het lichaam het op, dan het bewustzijn. Ik blijf hangen bij Genesis 2. Daar klinkt lo tov levaddo, en het antwoord daarop is een diepe slaap (2:21). Geen gesprek, geen inzicht — een sla
Bijbel
De piek en de boom die brandt
1 Koningen 19 in drie bewegingen Het begint niet in hoofdstuk 19. Het begint op de Karmel, en daar begint het al met een stilte. Elia vraagt het volk: hoe lang blijven jullie hinken op twee gedachten? En dan staat er: “het volk antwoordde hem geen woord” (18:21). Dat is de eerste eenzaamheid, en ze is niet die van de vierhonderdvijftig. Ze is die van de duizenden die er bij staan en niets zeggen. Wie zwijgt, laat je alleen op een manier die een t
Man-vrouw
Wat er tussen twee lichamen ontstaat
Een man leest zijn omgeving en maakt daar testosteron van; een vrouw leest de hare en maakt daar oxytocine van. Maar in een relatie is de omgeving van de een het lichaam van de ander. Wat hij leest, is haar stand; wat zij leest, is de zijne. Daarmee ontstaat iets dat geen van beiden bezit en waar geen van beiden buiten kan: een kringloop die haar eigen biochemie heeft. Niemand in een langdurige relatie heeft zijn hormoonhuishouding nog in eigen h
Man-vrouw
Waar oxytocine op reageert
Vrouwen leven in een maandcyclus. Waar het lichaam van een man elke ochtend een nieuwe ronde begint, werkt het lichaam van een vrouw in een golf van ongeveer achtentwintig dagen: oestrogeen dat opbouwt naar de eisprong, progesteron dat daarna overneemt, een daling die de volgende ronde inluidt. De maan doet er even lang over. Wie in dat ritme leeft, kan zich niet elke dag opnieuw uitvinden; zij beweegt mee met iets dat groter is dan de dag en dat
Man-vrouw
Waar testosteron op reageert
Mannen leven in een dagcyclus, vrouwen in een maandcyclus. Het testosteron van een man piekt in de vroege ochtend, zakt in de loop van de middag en bouwt zich in de nacht weer op; elke vierentwintig uur is de ronde compleet. Bij een vrouw verloopt de golf van oestrogeen en progesteron over ongeveer achtentwintig dagen, in fasen die in elkaar overgaan en pas na weken terugkeren. De oude talen legden dat vast lang voordat er iets gemeten kon worden
Bijbel
Mijn man, niet mijn baal
Over het zevende gebod, het beeldverbod en de rekensom waarin God verschijntIedereen zegt het zonder erbij na te denken. Mijn huis, mijn werk, mijn auto, mijn man. Hetzelfde bezittelijk voornaamwoord voor iets dat je gekocht hebt en voor de mens die naast je slaapt. De taal maakt daar geen onderscheid. Dat hoeft ook niet, zolang je hart het maakt. Maar dat hart doet het niet vanzelf, en het houdt het niet vanzelf vol. In elke relatie die lang gen
Familiebedrijven
Alles is geregeld en toch
Een statuut kan alles verdelen wat te tellen is. Aandelen, stemrecht, winstverdeling, de volgorde bij overlijden, de prijs waartegen een broer kan uittreden, de leeftijd waarop vader terugtreedt uit de directie. Er zijn familiebedrijven waar dit voorbeeldig op orde is: een familiestatuut van veertig pagina’s, een raad van commissarissen met een buitenstaander erin, een opvolgingstraject met een tijdlijn, een fiscalist die alles heeft dichtgetimme
Persoonlijke ontwikkeling
Er zit veel meer in jou?
Wat wij iemands karakter noemen, is voor een groot deel een gevonden oplossing. Een kind komt terecht in een kamer die het niet heeft ingericht en niet kan verlaten, en het organiseert zichzelf naar wat daar beschikbaar is — niet naar wat het nodig heeft. Was er weinig ruimte voor woede, dan ontstaat er iemand die niet boos wordt. Was er aandacht bij prestatie, dan ontstaat er iemand die presteert voordat hij doorheeft dat hij het doet. En was er
Relatie
25 jaar getrouwd crisis die geen toeval is
Mijn huwelijk is gestrand op 25 jaar.Niet door gebrek aan liefde. Niet door een grote breuk. Maar door iets wat stiller is en daardoor gevaarlijker.We wisten niet wat een relatie nodig heeft om te leven.Veertien van onze vijfentwintig jaar was ik ziek. Chronisch. 24 uur per dag op bed, met ontstoken gewrichten. Het leven stond stil — maar de relatie liep gewoon door. Of wat doorgaan leek.We overleefden. Elk op onze eigen manier. En juist daarin z

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief