Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Bijbel
Al weten voor je gekeken hebt (Nathanael)
Over de vijgenboom, de man zonder bedrog, en de ladder die aan een geleerde wordt beloofdIk herken hem binnen dertig seconden. Dat is het probleem. Hij komt binnen, hoger opgeleid, belezen, hij heeft de boeken al gelezen die ik ook heb gelezen. Hij gaat zitten en zegt, vriendelijk, in de eerste vijf minuten, dat hij niet zeker weet of dit iets voor hem is. Opstellingen — hij heeft erover gelezen, hij snapt het principe, het is hem wat te veel gel
Bijbel
Kom en zie (de uitnodiging)
Over de volgorde van twee werkwoorden, het tiende uur, en de vierde keer dat de zin klinktEr is een zin die ik in mijn praktijk vaker zeg dan welke andere ook, en ik wist lang niet dat hij uit Johannes kwam. Iemand zit tegenover me en wil eerst begrijpen. Hij wil weten hoe de opstelling werkt voordat hij erin gaat staan. Zij wil weten wat er gebeurt als ze het zegt voordat ze het zegt. Hij wil zekerheid dat het goed komt met zijn vader voordat hi
Bijbel
De toeschouwer
Over de zaal in de eerste zin, de rotsspleet van Mozes, en wat er gebeurt als het toneel terugkijktEn het Woord is vlees geworden en heeft onder ons getent, en wij hebben zijn heerlijkheid aanschouwd. (Johannes 1: 14) Etheasametha. Eén woord in het Grieks, drie in het Nederlands, en de vertaling verliest onderweg het enige wat telt. Het werkwoord is theaomai. Niet blepō, kijken, wat ogen doen. Niet horaō, zien, waarnemen dat iets er is. Niet theō
Bijbel
Het Woord dat vlees wordt
Er staat een zin in de proloog van Johannes die bijna elke vertaling gladstrijkt. Vers 17. De wet is door Mozes gegeven; de genade en de waarheid zijn door Jezus Christus geworden. De meeste bijbels maken er “gekomen” van, of “gebracht”, en dan loopt de zin lekker. Twee gaven, twee brengers, Mozes en Jezus naast elkaar. Maar dat staat er niet. Voor de wet gebruikt Johannes edothē — is gegeven, passief, iets wat je in handen krijgt. Voor de waarhe
Bijbel
Wat men verstond onder waarheid
De vraag lag er al. Voordat Pilatus haar stelde, voordat Johannes ook maar één woord had geschreven, lag de vraag er — in Athene, in Rome, in Jeruzalem, in de woestijn bij de Dode Zee. Wat is waarheid? Niet als schoolvraag. Als de vraag van een mens die in een wereld leeft waar de keizer god is, de tempel geld kost, de wet in duizend regels is uitgesplitst en iedere stroming beweert de enige te zijn die het ziet. Wie in de eerste eeuw in Jeruzale
Bijbel
Johannes voert de waarheid op inleiding
Wie een evangelie wil schrijven, begint niet met de schepping. Tenzij de schepping het argument is.Johannes opent niet met een geslachtsregister zoals Mattheüs. Niet met een urgente scène zoals Marcus. Niet met een voorwoord aan een lezer zoals Lucas. Hij opent met de eerste woorden van de Bijbel. En archē — in den beginne — is de Griekse vertaling van Bereshit, het eerste woord van Genesis. Wie dit in de eerste eeuw hoorde, hoorde geen inleiding
Evangelie
Evangelien getypeerd
Wanneer je de evangelien naast elkaar legt dan heeft elke evangelie een eigen karakter, een eigen invalshoek:Marcus draait om catharsis. Mattheüs draait om hypocrisie. Lucas draait om de Weg. Johannes draait om de Waarheid. Marcus:Marcus vertelt vier uitdrijvingen (1:21-28; 5:1-20; 7:24-30; 9:14-29), één melaatse (1:40-45), het reinheidsdebat (7:1-23) en de tempelreiniging (11:15-19). Lucas heeft evenveel uitdrijvingen en twee melaatsenverhalen,
Persoonlijke ontwikkeling
Vervangers wat er op de plek van de rouw komt te staan
Bij het drieluik over rouwEen gevoel dat niet genomen wordt, verdwijnt niet. Het verandert van naam. Dat is de gedachte onder een reeks uitspraken die in de systemische wereld rondgaan, en waarvan de bekendste luidt: wrok is niet genomen rouw. Wie ze voor het eerst hoort, ervaart ze als aforismen, mooi en een beetje te glad. Wie er langer mee werkt, ziet dat ze een mechanisme beschrijven dat zo precies is dat je het bijna kunt uittekenen. Het mec
Persoonlijke ontwikkeling
Rauwe rouw het verdriet ontmoeten op het moment dat het zich aandient
Drieluik over rouw, deel 3Verdriet kiest zijn eigen moment, en dat moment is bijna nooit het moment dat je zou kiezen. Het komt bij de kassa, omdat de vrouw achter je hetzelfde parfum draagt. Het komt op de verjaardag van een kind dat even oud is als het kind dat er niet meer is. Het komt midden in een vergadering, bij een liedje in een winkel, in de auto op een kruispunt waar niets bijzonders is behalve dat je daar ooit samen stond. En het komt,

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief