Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Persoonlijke ontwikkeling

Persoonlijke ontwikkeling
Wie heeft je verteld dat je naakt bent?
Wat was er vóór de zondeval in Genesis, dat er daarna niet meer is? En wat was er vóór de val niet, dat er daarna wel is?Op de eerste vraag heeft de traditie lang geantwoord met onschuld, onsterfelijkheid, het wandelen met God. De tweede lijkt haar antwoord al te hebben: zonde, dood, moeite, pijn. In de eerste drie hoofdstukken van Genesis staan de antwoorden op beide vragen vaak in hetzelfde woord, en daar zijn verlies en winst niet meer uit elk
Persoonlijke ontwikkeling
De prijs van blijven, de prijs van gaan
Over patronen, verandering en het ik dat ertussen staatElk patroon begon als een antwoord. Een meisje van vier merkt dat haar moeder verstrakt wanneer zij boos wordt, en dat de sfeer in huis pas weer zacht wordt als zij lief is. Ze heeft er geen woorden voor, maar haar zenuwstelsel trekt een conclusie: boosheid kost nabijheid. Die conclusie wordt geen gedachte. Ze wordt een lichamelijke paraatheid, een spanning in de kaak die er al zit voordat de
Persoonlijke ontwikkeling
De doorgang tussen weten en voelen
Wat het lichaam leerde voordat er woorden warenEen mens begint te leren lang voordat hij kan denken. In de eerste levensjaren slaat het zenuwstelsel op wat veilig is en wat niet: welke toon van de moeder nabijheid belooft, welk gezicht van de vader betekent dat je beter stil kunt zijn, hoeveel van jezelf er mag zijn voordat de verbinding wankelt. Dat leren gebeurt in het impliciete geheugen, het deel dat geen verhaal opslaat maar een verwachting.
Persoonlijke ontwikkeling
Moeder van de een, oma van de ander
Annet werd in 1968 geboren. Haar neef Erik, de zoon van haar oudste zus, was toen al een jaar. Ze groeiden op als speelkameraden, zaten op dezelfde basisschool en logeerden samen bij Annets ouders. Op een verjaardag zei een oom lachend: “Erik, geef je tante eens een hand.” Annet was zes. Iedereen lachte. Zij voelde zich voor het eerst raar, zonder te weten waarom. Wat er raar was, lag bij de vrouw die ze allebei het vaakst zagen. Voor Annet was z
Persoonlijke ontwikkeling
Nakomertjes serie
Ooit schreef ik een artikel over de kenmerken van nakomertjes: nakomertjeNakomertjes – in de betekenis van kinderen die later in een gezin worden geboren – zijn vaak na een periode waarin het gezin niet meer verwachtte een kind te krijgen toch geboren. Er is literatuur die suggereert dat nakomertjes, ofwel “verrassingskinderen”, een onbewuste taak of rol kunnen hebben binnen het gezinssysteem. Deze kinderen kunnen een bijzondere dynamiek in het g
Persoonlijke ontwikkeling
Een familie die je alleen kent als verhaal
Serie nakomers · deel 6 In 1965 emigreerde het gezin van Bas naar Canada: vader, moeder en drie kinderen. Zeven jaar later kwamen ze terug, zonder dat er ooit precies werd uitgelegd waarom. Bas werd in 1976 geboren, in Apeldoorn. Hij kent Canada van een doos dia’s, van de Engelse woorden die zijn broers en zus soms nog gebruiken en van een uitdrukking die iedereen aan tafel laat lachen, behalve hem. Een nakomer komt lang na de anderen, vaak als h
Persoonlijke ontwikkeling
Het kind dat iets moest herstellen
Serie nakomers · deel 7 In het voorjaar van 1980 stierf Pieter, vier maanden oud, in zijn wieg. Hij was het vierde kind. Twee jaar later werd Thomas geboren. Over Pieter werd thuis weinig gesproken. Er stond een foto op de piano, en op zijn sterfdag was moeder stil. Thomas groeide op met de gedachte dat hij de tweede zoon was. Pas als volwassene besefte hij dat hij de derde was. Nakomers, kinderen die lang na de anderen komen, worden zelden zomaa
Persoonlijke ontwikkeling
Broers en zussen aan de andere kant
Serie nakomers · deel 8 Gerda was zestien toen haar moeder aan tafel vertelde dat ze in verwachting was. Haar broer van veertien lachte. Gerda stond op, liep naar haar kamer en deed de deur op slot. Ze weet nog wat ze dacht: dat kan niet, ze zijn veel te oud. Daarna dacht ze: wat zullen ze op school zeggen. Over nakomers, kinderen die lang na de anderen komen, wordt meestal vanuit het kind zelf gesproken. Hoe is het om laat te komen, om alleen te
Persoonlijke ontwikkeling
De buitenstaander als vormende kracht
Serie nakomers · deel 10 Iris was eenenveertig toen ze voor het eerst niet naar het kerstdiner van de familie ging. Er was geen ruzie. Ze had gewoon gemerkt dat ze er elk jaar zat als iemand die haar best deed, en dat ze daarna drie dagen nodig had om weer zichzelf te worden. Haar moeder belde om te vragen of ze ziek was. Iris zei dat het goed met haar ging. Dat klopte, voor het eerst in lange tijd. Een nakomer, een kind dat lang na de anderen ko

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief