Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Hooglied
Inleiding a: de taal onder de taal
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Het Hooglied heeft twee woorden voor liefde, en ze gedragen zich verschillend. Dodim staat in het meervoud. Tovim dodecha miyayin, zegt de vrouw in het tweede vers: jouw liefkozingen zijn beter dan wijn. Dodim kun je tellen, proeven, geven en ontvangen. Het zijn handelingen tussen twee lichamen, en ze lijken op wijn omdat ze je buiten jezelf brengen. Ahavah is enkelvoud en gedra
Hooglied
Achtergrond: Shir haShirim
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Het boek opent met een grammatica die iets over plaats zegt. Shir haShirim, lied der liederen, is gebouwd zoals, het heilige der heiligen: de binnenste kamer van de tempel, waar één mens één keer per jaar naar binnen mocht. Wie de titel in het Hebreeuws hoort, hoort die kamer mee. De overtreffende trap meet dan geen kwaliteit, alsof dit het mooiste lied zou zijn. Hij wijst een l
Bijbel
De stad die haar naam niet kent (sluitstuk)
Over een zin die niet afkomt, een naam die vrede betekent, en dertien manieren om het uur te missen waarop je wordt aangekekenHet bedrijf heet naar de grootvader. Zijn naam staat op de gevel, op de vrachtwagens, op het briefpapier. En als ik de drie kleinkinderen die het nu leiden vraag waarvoor hij het heeft opgericht, kijken ze elkaar aan. Ze weten het niet. Ze weten wat het bedrijf doet, wat het omzet, wie er werkt. Ze weten niet waar de naam
Bijbel
Van verre volgen (Petrus)
Over een afstand die eruitziet als trouw, een blik die niets zegt, en een verschijning die niemand heeft opgeschreven Hij is er altijd. Op de verjaardagen, bij de begrafenissen, met kerst. Hij komt binnen, zegt iedereen gedag, gaat achterin zitten en gaat als eerste weg. Zijn zussen zeggen: hij is er wel. Zijn moeder zegt, zachter: hij is er nooit. Hij is de broer die de familie volgt zoals je een stoet volgt: op een afstand waar je alles kunt zi
Bijbel
Van de weg leven
Hij zit al jaren naast zijn eigen leven. Zo zegt hij het niet, maar zo klinkt het. Zijn vrouw heeft een baan gevonden die ze mooi vindt, zijn kinderen zijn de deur uit, zijn broer runt de zaak waar hij ooit ook in zat. En hij zit. Hij zit op de bank, hij zit in de tuin, hij zit bij mij, en hij vertelt wat er allemaal voorbijgaat. Hij vertelt het goed, met oog voor detail; hij ziet alles wat er langs komt. Hij is er alleen niet bij. Ik vraag wat h
Bijbel
Niet terugkeren (de tien melaatsen)
Over negen mensen die precies deden wat hun gezegd was, één die iets deed wat niemand had gezegd, en het stuk van de weg dat nooit wordt opgedragen Ze is beter. Ze belt af, vriendelijk: het gaat goed, ze heeft het niet meer nodig, bedankt voor alles. En ik hoor nooit meer iets. Dat is normaal, en ik heb er vrede mee; wie genezen is, gaat verder, dat is wat genezen betekent. Maar af en toe komt er iemand terug. Een jaar later, twee jaar later, zon
Bijbel
Elke dag langs de poort (de rijke man en Lazarus)
Over een poort waar twee mensen elke dag door heen en aan lagen, een naam die de rijke man de hele tijd al kende, en een kloof die pas wordt vastgezet als het lopen voorbij is We kennen dit verhaal te goed. Dat is het probleem. Rijke man, arme man, hemel, hel, de rollen omgedraaid; we hebben het gehoord als kind en we horen het niet meer. Het is een plaatje geworden, purper en zweren, en het plaatje staat tussen ons en de tekst. Dus ik begin niet
Bijbel
De ereplaats (de verkeerde plek)
Over gasten die hun eigen plaats uitkiezen, een gastheer die zegt “maak plaats voor deze”, en waarom wie te hoog gaat zitten aan het eind de laatste stoel overhoudt Hij zit aan het hoofd van de tafel. Zijn vader leeft nog, zit drie stoelen verderop, en heeft die plek niet afgestaan; de zoon heeft hem genomen, geleidelijk, eerst als de vader ziek was, toen omdat het praktisch was, toen omdat iedereen het gewend was. Hij leidt de vergadering, hij l
Bijbel
Beginnen zonder te rekenen (de toren en de koning)
Over een fundament waar iedereen langs loopt, een koning die tienduizend telt, en de prijs die pas halverwege zichtbaar wordt Ze is de overname begonnen. Twee jaar geleden, met vaart, met een plan, met een bank die meedeed. Ze zou het bedrijf van haar vader overnemen en hij zou terugtreden. En nu zit ze halverwege. De aandelen zijn voor de helft over, haar vader zit nog elke dag op kantoor, het personeel weet niet naar wie het moet luisteren, en

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief