Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Hooglied
6a. De koninklijke bruiloft (3:611)
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Wie is zij die opkomt uit de woestijn? Zot is vrouwelijk. De vraag gaat over een zij. En wat er dan verschijnt, is het bed van Salomo, zestig soldaten, een draagkoets van cederhout. De vraag vraagt naar een vrouw en het antwoord laat een man zien, of zijn meubilair. Ik heb lang gedacht dat de tekst hier slordig was. Nu denk ik dat de vraag en het antwoord samen de bruiloft zijn:
Persoonlijke ontwikkeling
Verdriet slinkt niet. Het vraagt een bedding
Een mens wordt onaf geboren. Een veulen staat binnen het uur op eigen benen; een kind heeft jaren nodig waarin een ander lichaam doet wat het eigen lichaam nog niet kan: warm houden, voeden, en ook tot rust brengen. Dat laatste wordt makkelijk onderschat. Een baby kan zijn eigen opwinding niet dempen. Het deel van het brein dat dat moet gaan doen, de prefrontale cortex, rijpt door tot ver na het twintigste jaar. In de tussentijd leent het kind he
Hooglied
5. De nachtelijke zoektocht (3:15)
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Vier keer in vier verzen zegt ze she’ahavah nafshi. Hem die mijn ziel liefheeft. Ze noemt hem geen enkele keer bij naam. Niet dodi, niet mijn koning, niet mijn herder. Alleen: degene die mijn ziel liefheeft. In deze nacht bestaat hij nog maar als de richting van haar eigen verlangen. Wie hij is, weet ze niet meer. Ze weet alleen dat haar ziel naar hem toe staat, zoals een naald
Hooglied
4. De komst van de Geliefde (2:817)
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ De stem van mijn geliefde. Nog voor hij er is, is zijn stem er. Zie, daar komt hij. Ze hoort hem voordat ze hem ziet, en in het horen is hij al gekomen. Het gehoor is het eerste zintuig dat een mens heeft. Maanden voor de geboorte hoort een kind al de stem van zijn moeder, gedempt door vruchtwater, en na de geboorte draait het zijn hoofd naar die stem. Een stem kennen we eerder
Hooglied
3. In de vertrekken van de koning (1:92:7),
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Het eerste wat hij over haar zegt, is een vergelijking die elke romantische lezing in de war brengt. Bij een merrie tussen de strijdwagens van Farao vergelijk ik jou, mijn vriendin. Een paard. Van Farao. De strijdwagens van Egypte werden getrokken door hengsten. Er bestaat een oud Egyptisch verslag van een veldslag waarin de vijand een merrie losliet tussen de wagens, en de heng
Hooglied
2. De huid van zwartheid en verlangen (1:58)
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ De Statenvertaling zegt: ik ben zwart, doch liefelijk. Doch. Alsof het tweede het eerste moet goedmaken. Maar er staat een vav, de kleinste verbinding die het Hebreeuws kent, een haakje. Het betekent en. Zwart ben ik en mooi. Eeuwen van vertalers hebben er een toegeving van gemaakt, en in die toegeving zit hun eigen blik op haar huid, niet de hare. Shachor, zwart, heeft dezelfde
Hooglied
1. De kus en de roes van liefde (1:14)
Dit artikel hoort bij de serie: een-mystieke-reis-door-het-hooglied/ Yishakeni mineshikot pihu. Laat hij mij kussen met de kussen van zijn mond. Het eerste wat de vrouw zegt, gaat over iemand die er niet is. Hij, derde persoon, op afstand. En dan, in hetzelfde vers, zonder overgang: want jouw liefde is beter dan wijn. Jij. Halverwege de zin is hij er. Het verlangen spreekt over hem en merkt dat het tegen hem spreekt. Wat afwezig was, wordt aanwez
Hooglied
Inleiding c: onder ede gelezen
Dit artikel hoort bij: een mystieke reis door het Hooglied In de Hebreeuwse tekst staat niet wie er spreekt. Geen namen boven de verzen, geen regieaanwijzingen, geen ‘zei zij’. Vertalingen zetten er ‘de bruid’ en ‘de bruidegom’ boven, maar dat is achteraf toegevoegd. Wie wil weten wie er spreekt, moet luisteren naar de uitgang van de woorden. Het Hebreeuws verbuigt naar geslacht, ook in de tweede persoon. Jij-vrouw klinkt anders dan jij-man. In 1
Hooglied
Inleiding b: het hart dat wakker is
Dit artikel hoort bij: een mystieke reis door het Hooglied Ik slaap, maar mijn hart is wakker. De zin staat in 5:2 en hij beschrijft een mens die in tweeeën ligt. Een deel is weg, een deel luistert. Wie ooit half wakker heeft gelegen met een naam in het hoofd, kent die toestand. Het lichaam rust, de waakzaamheid niet. De oude joodse uitleg las dit vers vreemder dan ik had verwacht. Ik slaap: dat is Israël in ballingschap, afgesneden, verdoofd. Mi

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief