Inzichten & kennis

Kennisbank

Van vermoeden naar inzicht

Het leven was en is voor mij een zoektocht. Daarom lees ik veel, in de hoop dat anderen weten wat ik nog niet weet. Ze geven me vingerwijzingen. Soms hoor ik ze door de mist heen, soms door het donker. Maar telkens komt er een lichtstraal, van vermoeden naar inzicht. En als ik het dan onder woorden kan brengen of in een schema kan zetten, komt het tot rust.

In de joodse mystiek heet het vermoeden chochmah: de eerste flits, het punt waarin iets oplicht voordat je het kunt zeggen. Het inzicht heet binah: het begrip dat die flits uitwerkt en vorm geeft. Binah is verwant aan bein, tussen. Inzicht is dan het vermogen om te onderscheiden, om te zien wat tussen de dingen ligt.

Ik heb de waarheid niet. Ik kijk in een spiegel. De ene keer is het beeld helder, de andere keer zie ik maar één stukje van de puzzel.

Hier staat wat ik onderweg schreef: meer dan 2.500 blogs en artikelen, per onderwerp bij elkaar, ook die van mijn eerdere websites.

Blader per thema

Recent

Alle artikelen

Familiebedrijven
De ondernemer die niet kan aftreden
Een leven rond één middelpuntWie een bedrijf opbouwt, bouwt zijn leven eromheen. De dagen krijgen hun ritme van de zaak: vroeg op, de eerste koffie bij de werkplaats, de klanten, de cijfers, het avondlijke rondje. Vriendschappen ontstaan via het werk, het huwelijk schikt zich ernaar, de kinderen groeien ermee op. Na dertig of veertig jaar is er geen onderdeel van het leven meer dat er los van staat. De zaak is het middelpunt geworden waar al het
Familiebedrijven
Mag je het beter doen dan je vader?
Een kind begint klein, onder zijn ouders. Het kijkt omhoog, letterlijk en figuurlijk. Die verhouding legt zich vast in het lichaam lang voordat er woorden voor zijn: de vader is groot, het kind is klein, en zo hoort het. Opgroeien betekent dat het kind die verhouding een leven lang meeneemt, ook als het allang langer is dan zijn vader. In een familiebedrijf wordt die oude verhouding op een dag op de proef gesteld. De zoon of dochter ziet mogelijk
Familiebedrijven
De opvolger die niet wil
Een opvolger die niet wil, staat voor een keuze waarbij hij hoe dan ook schuldig wordt. Kiest hij voor zichzelf en gaat hij weg, dan wordt hij schuldig tegenover de familie: tegenover de vader die op hem rekende, de grootvader wiens naam op de gevel staat, de medewerkers die al jaren zeggen dat hij de volgende is. Blijft hij, dan wordt hij schuldig tegenover zichzelf: tegenover het leven dat hij had kunnen leiden, de dingen die hij nooit heeft ge
Familiebedrijven
Een naam die al iets betekent
Een achternaam zegt eerst waar je bij hoort. Hij verbindt je met een vader, een grootvader, een lijn die ouder is dan jij. Wat je verder wordt, vul je zelf in. Een kind dat Jansen heet, moet nog worden wie die Jansen is. Opgroeien betekent onder meer dat je die naam van jezelf maakt: je neemt hem mee de wereld in en geeft er je eigen inhoud aan. In een familiebedrijf is de naam al ingevuld voordat het kind er iets mee kan. Hij staat op de gevel,
Familiebedrijven
Waarom je in de vergadering weer acht bent
De eerste groep waar een mens bij hoort, is die van zijn broers en zussen. Daar leert hij wat het betekent om te delen, om achter te staan, om voor te gaan, om iets af te pakken en het terug te moeten geven. Daar leert hij ook wat hij moet doen om gezien te worden door de ouders die ze delen. Die eerste groep blijft de langste relatie van een leven. Ouders sterven eerder, partners komen later. Broers en zussen kennen elkaar van het begin tot bijn
Familiebedrijven
Deurbelkinderen
Voor een jong kind is aandacht voeding. Een kind kan zijn eigen zenuwstelsel nog niet tot rust brengen. Dat doet het via een volwassene: een stem die kalmeert, een blik die blijft, een lichaam dat erbij is. Wat een kind in de eerste jaren aan aandacht krijgt, wordt later het vermogen om zichzelf te dragen. Dat vermogen groeit niet uit het niets. Het wordt geleend, keer op keer, totdat het van het kind zelf is. In een gezin met een winkel, een pra
Familiebedrijven
De twee balansen
In elk familiebedrijf worden twee balansen bijgehouden. De eerste kent iedereen: loon, huur, aandelen, winst, de jaarrekening die elk voorjaar wordt afgesloten. De tweede staat nergens. Daarin staat wat mensen voor elkaar en voor de zaak hebben gedaan zonder dat het ooit is betaald: de jaren onbetaald werk, de carrière die iemand liet schieten, de avonden in de werkplaats, de zorg voor een zieke ouder, het geld van een grootmoeder dat in een slec
Familiebedrijven
Een plek die je krijgt en een plek die je inneemt
Een mens komt niet op een lege plek ter wereld. Hij komt in een systeem waarin de plekken al zijn verdeeld: een vader, een moeder, misschien een broer die er eerder was. Zijn eigen plek krijgt hij door er te zijn. Hij is de tweede zoon, de jongste, de enige dochter. Over die plek valt niets te onderhandelen, en hij kan haar ook niet verliezen. Alle plekken daarna ontstaan op een van twee manieren. Ze worden gegeven, met een naam, een begin en daa
Familiebedrijven
Vertrouwen of vertrouwdheid
Wie in een familiebedrijf hoort dat wat daar vertrouwen heet meestal vertrouwdheid is, hoort er al snel een verwijt in. Alsof de warmte aan tafel onecht is, of veertig jaar samen werken niets voorstelt. Dat verwijt zit niet in het onderscheid zelf. Luhmann, die het maakte, zag vertrouwdheid als de voorwaarde voor vertrouwen. Alleen wie in een wereld leeft die grotendeels bekend is, kan het zich veroorloven om op één punt het onbekende in te gaan.

De bril van Dineke van Kooten

Verder

Waar wil je beginnen?

Lees verder in een van de boeken, kom naar een programma of verdiepingsdag, of krijg nieuwe artikelen en podcasts in je mailbox.

Bekijk de programma's Koop een boek Schrijf je in op de nieuwsbrief