Predikant Diana kwam bij mij met een doel: ze wilde goed zijn in haar ambt en ze wilde een spiegel voorgehouden krijgen. Zo op het oog meer een intervisievraag dan een coachvraag.
Maar ze vulde het aan: Ze wilde kijken naar de manier waarop ze dacht over haar ambt, hoe ze het uitvoerde en hoe ze daarbij met mensen omging. Ook wilde ze de problemen waar ze tegen aanliep en de manier waarop ze daar tot nu toe mee omging onderzoeken. In die insteek en in haar opvallend reflectieve benadering zag ik een aanleiding om het thema hoogbegaafdheid aan te snijden. Zij was verbaasd en verbijsterd. “Ik, hoogbegaafd? Kom nou!” (Terzijde: gedurende haar coachingstraject liepen thuis twee van haar drie kinderen vast op de lagere school, ze werden getest en bleken hoogbegaafd.)
Diana had zoals vrijwel alle hoogbegaafden een groot inlevingsvermogen, ze was meer dan gemiddeld gemotiveerd en opvallend creatief in haar denken. Deze verrassende diagnose maakte dat ze zich ging verdiepen in hoogbegaafdheid en hoe het haar leven had beïnvloed. Ze herschreef als het ware haar levensgeschiedenis. Vond ze zichzelf bijvoorbeeld vroeger onhandig in contacten, nu begreep ze dat ze op een andere manier dacht. Vond ze zichzelf vroeger motorisch gestoord, nu begreep ze dat ze met haar hoofd bij belangrijke dingen was en daarom vergat te kijken of ze het glas wel goed neerzette, waardoor het net van de tafelrand kieperde. Er ging een wereld voor haar open toen al deze kwartjes vielen. Ze begon te begrijpen waarom ze dingen deed, zoals zij ze deed. Het feest van (h)erkenning begon. Het luchtte haar op. Soms. Want er bleek ook veel om over te rouwen:
* om het grote onbegrip voor zichzelf en voor de ander;
* en wat als ze eerder had geweten dat ze hoogbegaafd was? Hoe anders zou haar leven er dan uit hebben kunnen zien, makkelijker en zou ze andere keuzes hebben gemaakt?
Ook maakte ze de ontwikkeling van ‘bewust onbekwaam’ (een hoogbegaafde kan niet alles en hoeft niet alles te kunnen) via ‘onbewust bekwaam’ (een hoogbegaafde voelt en vindt zichzelf vaak erg dom) naar ‘bewust bekwaam’ (beseffen en inzetten van haar kwaliteiten: hoog intelligent, erg sociaal, creatief, zeer gemotiveerd en nieuwsgierig).
Het verhaal van Diana
Ze was de oudste dochter in het gezin. Haar vader was een succesvol zakenman, die zelden thuis was. Haar moeder kon de afwezigheid van haar man niet goed aan. Zo werd Diana het kind dat voor haar moeder zorgde, in plaats van dat zij zorg van haar moeder en vader ontving. Ze was de liefdevolle dochter, behaalde goede cijfers op school en haalde geen kattenkwaad uit. Thuis nam ze de partner en vaderrol op zich (wat kenmerkend is voor het fenomeen parentificatie). Haar moeder, broer en zussen kwamen met hun problemen bij Diana. Ze bracht haar broer naar sport en aan de zijkant van het veld moedigde ze hem aan. Ze bracht een zus naar dansles en de andere naar pianoles. Als ze zag dat het niet goed ging met haar moeder bleef ze thuis en dronk thee met haar. Hoe jong ze ook was, iedereen vond het schattig om te zien, prees haar en accepteerde het als normaal. Samen bekeken we haar kinderfoto’s en nu zag Diana hoe verdrietig haar ogen stonden en hoe ze altijd een andere pose aan nam.
In haar studententijd raakte ze een paar keer in een crisis. Meestal sloot ze zich dan op in haar kamer en kwam er zelf doorheen. Ze was immers gewend dat niemand voor haar zorgde. Een keer klopte ze toch aan bij een psycholoog. Dat resulteerde er in dat ze voor hem ging zorgen, ze had eigenlijk medelijden met hem, omdat hij niet de juiste vragen stelde. Zo leerde ze dat het beter voor haar was om moeilijke vraagstukken over zichzelf uit de weg te gaan.
Altijd als ik het SIRE-spotje zie over pleegzorg moet ik aan haar denken. Die spot laat zien dat kinderen zichzelf niet kunnen opvoeden en recht hebben op opvoeding door (een) ouder(s). Dat wordt indringend in beeld gebracht, in korte scenes waarin het kind, bij gebrek aan een opvoedende ouder ‘oudervragen’ aan zich zelf stelt zoals: “Had ik niet met mijzelf afgesproken…?” of “Wat zeg ik dan?” Er zijn spotjes over Plakje worst, Te laat thuis en Aankleden. Het doet me pijn te denken dat Diana daar stond langs het sportveld en dat mensen dat schattig vonden. Dat er niemand was die voor haar zorgde, ook de psycholoog niet.
Het lastige bij deze hoogbegaafde kinderen, is dat ze erg goed kunnen reflecteren en verwoorden. Daardoor komen ze heel sterk over, waardoor hun kwetsbaarheid niet wordt herkend. Dat maakt dat deze kinderen makkelijk in de valkuil belanden om anderen precies te geven wat ze willen. Ze kunnen wel aangeven wat ze zelf nodig hebben, maar kiezen voor het zorgen voor en aanpassen aan die ander. Zo ook bij Diana. Zelfs in haar huidige leven zorgde ze uitmuntend voor anderen, zoals haar eigen man, gemeenteleden, collega`s en kerkenraadsleden. Ze verwoordde dat tijdens de coaching gesprekken zeer indrukwekkend. In de ogen van velen was Diana de perfecte vrouw, zowel lichamelijk als emotioneel, geestelijk en intellectueel. Het mooie was dat zij zich daar niet op liet voorstaan, wat haar tot een perfecte dominee maakte. Ondanks die successen en die zorg voor anderen lukte het haar steeds opnieuw